ÇOCUKLARIMIZIN HAKLARININ NE KADAR FARKINDAYIZ?

Tüm insanların pek çok hakkı olduğu gibi, çocuklarınızın da doğdukları andan itibaren hem insan hem de çocuk oldukları için pek çok kazanılmış hakkı vardır.  20 Kasım 1989’da Çocuk Hakları Bildirgesi, Birleşmiş Milletler tarafından onaylanmış ve çocuklara sadece çocuk oldukları için pek çok hak tanımıştır. Ülkemiz ise, 1995’te bu hakları onaylamış ve imzasını atmıştır. Bu haklar 18 yaş altı her bir bireyi kapsamaktadır.

Öncelikle Çocuk Hakları Bildirgesinin dört temel ilkesi vardır. Bunlar:

  • Çocuklara yönelik ayrımcılık yapmamak. Bu haklar hangi din, ırk, mezhep, ten rengi ve ülkeden olduğu önemsenmeden her çocuğu kapsar.
  • Her durumda, öncelikli olarak çocukların yararları düşünülmelidir.
  • Tüm çocukların yaşama ve gelişme hakkı vardır ve bu hak önce ailesi daha sonra da toplum ve devlet sorumluluğundadır. Ailenin temel görevi çocuğun sağlıklı bir gelişim yaşamasını sağlamaktır.
  • Çocuk katılımı, tüm çocuklar kendilerini ilgilendiren konularda söz sahibi olmalı, kendi görüş ve düşüncelerini özgürce ifade edebilmelidirler.

Ebeveynler olarak sizlerin temel görevi, çocuklarınızın haklarını gözetmek ve bu hakları saygılı olmanızdır. Tahmin edeceğiniz gibi bu dört temel ilkenin altına yüzlerce hak eklenebilir. Bunlardan en önemlilerini sırasıyla paylaşıyor olacağım.

Her çocuğun eğitim alma hakkı, sağlık hizmeti alma hakkı, barınma hakkı, oyun oynama hakkı vardır. Evet, yaşamak gibi, oyun oynamak da çocuğunuzun temel ihtiyaç ve dolayısıyla temel haklarından bir tanesidir. Çocuklarınızla oyun oynamaya zaman ayırdığınız her seferinde onlara büyük bir iyilik yaptığınızı unutmayın.

Çocuğunuzun bir diğer hakkı ise kimlik ve vatandaşlık hakkıdır. Çocuklar doğdukları andan itibaren bir aileye mensup olurlar, vatandaşlıkları olur ve devlet onları bir birey olarak sisteme kaydeder. Çocuğun ailesi ile birlikte yaşaması ise diğer bir hakkıdır. Ailenin çocuğa destek olamadığı durumlarda devlet çocuğa barınacağı bir ev bulmak ile yükümlüdür.  Anne babanın boşandığı durumlarda ise çocuğun temel hakkı hem annesini hem de babasını görebilmesidir.

Bazen kötü ayrılıklarda ebeveynlerden bir tanesi çocuğu ile eski eşini görüştürmemeyi tercih edebilir veya ebeveynlerden velayeti almayan kişi çocuğunu görmeyi sonlandırabilir, çok aza indirebilir. Unutulmaması gereken şey, iki ebeveyni ile de vakit geçirmek çocuğun hakkıdır. Sadece fiziksel, psikolojik şiddet uygulayan bir ebeveyn var ise, diğer ebeveynin sorumluluğu çocuğu o kişiden korumak ve uzak tutmaktır.

Çocuğunuza öğretmeniz gereken temel haklardan bir tanesi de, kimsenin çocuğunuzu anne babasının izni olmadan bir yere götüremeyeceğidir. Ayrıca öğretmeniz gereken bir başka hak ise, çocuklarınızın da söz hakkı olduğu ve istek, düşüncelerini özgürce anlatabilecekleridir. Çocuğunuzun ‘özel hayat’ hakkı olduğunu biliyor muydunuz? Günlüklerinin okunmamasına, odasının karıştırılmamasına, eşyalarının kendine ait olmasına da hakkı vardır.

Kimse, çocuğunuzun resmini izinsiz çekemez, sosyal medyada paylaşamaz. Bugün sık sık karşılaştığımız bu davranış kalıpları ile çocuğunuzun hakkının ihlal edildiğini biliyor muydunuz? Çocuğunuzun + 18 olmayan, yaşına uygun dergi, gazete, tv programları ve bilgisayar erişimine sahip olma hakkı olduğunu tahmin eder miydiniz? Eğer yaşına uygun olmayan bir içerik barındırmıyorsa ve günde 20-30 dakikayı geçmiyorsa, kültürünü öğrenmesi ve sahip çıkması için çocuğun haklarından biri de bilgi ve medya ulaşım hakkı’dır.

Her çocuğun biricik ve özel olduğu unutulmamalıdır. İhtiyaç duydukları sağlık hizmetini alması çocuğun hakkıdır, engelli çocuklarda bu ihtiyaçlar çoğalabilir ancak hakların geçerliliği asla yitirilmiş değildir. Temel eğitim, çocuklar için zorunlu ve parasızdır. Çocuğunuzun haklarından bir tanesi de, kütüphane, park, spor merkezi gibi alanlarda vakit geçirip sosyalleşebilmektir.

Çocuklar zararlı alışkanlıklar ve zararlı maddelerden uzak tutulmalı, korunmalıdır, bu da onların hakkıdır. Çocukların özgürlüklerinin korunması, silahlı çatışmalara katılmamaları, askere alınmamaları da en temel haklarından bazılarıdır.

Şimdi tüm bunlardan kaç tanesinin bugüne kadar çocuklarınızın hakkı olduğunu düşünüyor veya biliyordunuz ve bugünden sonra hangi hakların farkına vardırınız dikkat edin. Çocuklarınızın bu yazıyı okuyan ebeveynlere sahip oldukları için de ne kadar şanslı olduklarını kendinize hatırlatınızJ

İyi bir ay olmasını dilerimJ
Psk. Sindy Şulam
Çift ve Aile Terapisti

0216 533 69 69
Atay Cd. No:88 , Soyak YENİŞEHİR / İstanbul